Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ & ΒΑΣΙΛΟΜΗΤΩΡ ΘΕΑΝΩ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ !!

Το 1994 η κρατική Βιβλιοθήκη της Βαυαρίας απέκτησε σε δημοπρασία ένα σπάνιο χειρόγραφο του 10ου αιώνος, το “Βασιλικό Προσευχητάριο του Όθωνος Γ΄”.

Ο Όθων Γ΄, υιός του Όθωνος Β΄ και της πριγκιπίσσης του Βυζαντίου Θεοφανούς, χρίστηκε Γερμανός Βασιλεύς σε ηλικία 3 ετών, τα Χριστούγεννα του 983. Αμέσως μετά την χρίση του στο Aachen της Γερμανίας έφθασε η είδηση του θανάτου του πατέρα του, Όθωνος Β΄, από τη Ρώμη, όπου βρισκόταν σε εκστρατεία εναντίον Ιταλών επαναστατών.

Για να μη χαθεί η διαδοχή και να μην αναρριχηθεί στον θρόνο ο Heinrich, ο δούκας της Βαυαρίας και Καρεντίας, ο ξάδελφος του Όθωνος Β΄, ανέλαβε η Θεοφανώ την διακυβέρνηση του υπολείμματος της πάλαι ποτέ ενδόξου ‘‘Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Γερμανικού Έθνους” του Καρλομάγνου, στη θέση του κοιμηθέντος συζύγου της και του ακόμα ανηλίκου υιού της, τον οποίον όμως προετοίμασε συστηματικά για τη διαδοχή του θρόνου, εξασφαλίζοντάς του μια για τα τότε δεδομένα – ιδιαίτερα στη Δύση – εξαιρετική μόρφωση και εμπνέοντάς του φόβο Θεού και βαθιά ευλάβεια.

Με αυτόν τον “εξοπλισμό” ο Όθων Γ΄, σε ηλικία μόλις 12 ετών, μετά τον θάνατο της μητέρας του, κυβέρνησε την αυτοκρατορία για μια δεκαετία, μέχρι τον πρώιμο θάνατό του το 1002, σε ηλικία 21 ετών.

Ένα από τα σπουδαία βοηθήματα που έδωσε η Θεοφανώ στον γιό της μεταξύ του 983 και του 990 είναι το μοναδικό γνωστό βασιλικό Προσευχητάριο, με ψαλμούς και προσευχές, τις οποίες επέλεξε ή και συνέγραψε η ίδια η Θεοφανώ μαζί με τον Πνευματικό της, τον τότε επικεφαλής της Εκκλησίας της Γερμανίας, τον Αρχιεπίσκοπο του Mainz, Willigis. Το Προσευχητάριο αυτό είναι γραμμένο σε μοσχαρίσια περγαμηνή με χρυσό μελάνι σε πορφυρό φόντο. Θα παραθέσουμε εδώ την ειδικά για τον νεαρό βασιλιά γραμμένη πρωινή προσευχή, η οποία αναγράφεται στο φύλο 35 του προσευχηταρίου σε μετάφραση από το Λατινικό πρωτότυπο: «Προσευχήσου· Το πρωί, όταν σηκώνομαι, κατεύθυνε το βλέμμα Σου σε μένα, Κύριε, και κυβέρνησε όλες τις πράξεις μου και τα λόγια και τις σκέψεις μου, για να περάσω όλην την ημέρα σύμφωνα με το θέλημά Σου. Δως μου, Κύριε, εν τω φόβω Σου μετάνοια καρδίας, ταπεινότητα φρονήματος, καθαρότητα συνειδήσεως, για να περιφρονώ τα γήινα, για να ατενίζω τα ουράνια, για να μισώ την αμαρτία και να αγαπώ την δικαιοσύνη. Αφαίρεσε από εμένα, Κύριε, λαιμαργία, σφοδρή επιθυμία σαρκικών ορμών, φιλοχρηματία, καταστροφική δύναμη της οργής, λύπη του νυν αιώνος, ακηδία νοός και κενή και μάταια ευδαιμονία». 
Τον καιρό που βασίλευε ο Αυτοκράτωρ Νικηφόρος Φωκάς (963 – 969), ο οποίος μη ξεχνάμε ελευθέρωσε την Κρήτη από τους Άραβες (και είχε το προσωνύμιο «pallida mors saracenorum», δηλαδή «ο χλωμός θάνατος των Σαρακηνών»), ήρθε στην Κωνσταντινούπολη απεσταλμένος από τον Γερμανό ηγεμόνα της εποχής Όθωνα (otto der grosse 962- 973) ένας επίσκοπος για να ζητήσει από τον Αυτοκράτορα την Βυζαντινή πριγκίπισσα Θεοφανώ για σύζυγο του γιου του, Όθωνος Β’. 

Πολύ ωραία παραθέτει τα γεγονότα ο Γάλλος ιστορικός Γουσταύος Σλουμπερζέ: 
«Ήρθε λοιπόν ο απεσταλμένος στην Κωνσταντινούπολη, είδε τον Αυτοκράτορα και του είπε: «Ο Αυτοκράτωρ της Γερμανίας Όθων, θέλει την πριγκίπισσα Θεοφανώ για σύζυγο του γιού του…». 

Ο Νικηφόρος Φωκάς τον διέκοψε στα λατινικά: «incredible audito», δηλαδή «απίστευτο που το ακούω..» Και μετά συνέχισε στα ελληνικά. «Αυτοκράτωρ είμαι μόνο εγώ. Ο Όθων είναι αρχηγός βαρβάρων…» Και έριξε στη φυλακή τον επίσκοπο. 

Μετά από καιρό, ο διάδοχος του Νικηφόρου, ο Ιωάννης Τσιμισκής για πολιτικούς λόγους συναίνεσε στο γάμο… (Τη Θεοφανώ) συνόδευσαν στη Γερμανία πλήθος Ελλήνων επιστημόνων, τεχνικών, π.χ. υποδηματοποιοί, ράπτες, χρυσοχόοι, οικοδόμοι, ζωγράφοι, νομικοί, γιατροί κ.τ.λ.. 

Δηλαδή η τεχνολογία και ο πολιτισμός της εποχής, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στα ανάκτορα που έκτισε στη Θεοφανώ (δημιουργός του ονομαζόμενου «Γοτθικού ρυθμού», που είναι βυζαντινός περισσότερο μυτερός, για να γλιστρούν τα χιόνια) και τους οποίους παρακολουθούσαν και εδιδάσκοντο οι Γερμανοί.

Η Θεοφανώ, ωραιοτάτη και πολύ μορφωμένη, διαπαιδαγώγησε το γιό της Όθωνα Γ’ τόσο ώστε απεκλήθη «θαύμα του κόσμου» (mirabilia mundi).

Στη νέα πατρίδα της όχι μόνο Πανεπιστήμιο ανάλογο προς το περίφημο Πανδιδακτήριο της Κωνσταντινουπόλεως δεν υπήρχε, αλλά ήταν σπάνιο φαινόμενο να συναντήσει κανείς άνθρωπο μορφωμένο.

Ελάχιστοι ανώτεροι κληρικοί ήξεραν ανάγνωση και γραφή, οι δε ευγενείς ζούσαν σε ερημικούς πύργους και ασχολούνταν μόνο με τις πολεμικές ασκήσεις και το κυνήγι.

Και οι πόλεις σε έναν κάτοικο της Κωνσταντινουπόλεως έδιναν την εντύπωση μεγάλων αλλά φτωχών χωριών.

Ο αυτοκράτορας (του Βυζαντίου) είχε στείλει ως συνοδούς της πριγκίπισσας μερικούς Έλληνες σοφούς, οι οποίοι για πρώτη φορά δίδαξαν τα ελληνικά γράμματα στους αμαθείς Γερμανούς και τους άλλους υπηκόους του Όθωνα.

Όταν δε οι κάτοικοι της Δύσεως μπόρεσαν να μελετήσουν τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, άρχισαν να παρουσιάζουν μικρή στην αρχή και μεγαλύτερη αργότερα πνευματική πρόοδο.

Η Γερμανία ήταν πλέον γι’ αυτή η πατρίδα, για την οποία όφειλε να μην υπολογίζει ούτε κόπους ούτε χρήματα.

Για να πετύχει το μεγάλο σκοπό της η Θεοφανώ, έπρεπε να ζητάει διαρκώς τη βοήθεια της πρώτης πατρίδας της, του Βυζαντίου.

Αλλά χρειαζόταν και ανθρώπους, που θα βρίσκονταν εκεί. Κάλεσε λοιπόν από την Κωνσταντινούπολη σοφούς και οργανωτές των διαφόρων υπηρεσιών και  των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων.

Τα καλά αποτελέσματα του εκπολιτιστικού έργου της Θεοφανώς δεν άργησαν να φανούν.

Οι λαοί της Δύσεως και μαζί με αυτούς όλοι οι σημερινοί λαοί του κόσμου, που αργότερα φωτίστηκαν από τη Δύση, πόση ευγνωμοσύνη οφείλουν στην Ελληνίδα πριγκίπισσα και βασίλισσα της Γερμανίας, Θεοφανώ!

Και εμείς οι Έλληνες τιμούμε το όνομα της αντάξιας αδελφής του Βασιλείου Βουλγαροκτόνου, γιατί ως πραγματική Χριστιανή και Ελληνίδα υπήρξε μία μεγάλη ευεργέτης της ανθρωπότητας.

                                  ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΟ ΦΩΣ